Gedurende een paar maanden elke zondag ruim een uur reizen om de hele vrije zondag te repeteren voor de musical 'City of Angels', al heb je 'slechts' een rol in het ensemble. Er zijn mensen die het doen. Vanuit onder andere Leiden en Tilburg verzamelen ze zich in een schoolgebouw in Utrecht. Daar wordt de hele dag geacteerd, gezongen en gedanst voor de zes voorstellingen die gepland staan. "De meesten hebben een baan waarin ze absoluut niets met musical te maken hebben, maar in hun vrije tijd willen ze zich verder ontwikkelen in hun hobby. Sommigen zouden best naar het professionele circuit kunnen doorstromen. Ze hebben echter de keuze gemaakt om dat niet te doen. Maar zo af en toe duikt er in een professionele productie toch iemand op die ooit bij ons begonnen is. Jeroen Aarts bijvoorbeeld, hij heeft naderhand rollen gespeeld in Elisabeth en Grace," vertelt Mark van der Heijden, secretaris van stichting Karakter. "Bij sommige amateurgezelschappen telt vooral de gezelligheid van het werken aan een theaterstuk. Bij Karakter gaan we echter in eerste instantie voor het hoogst haalbare niveau. Die gezelligheid komt dan vanzelf wel." Dat hoogst haalbare niveau komt onder professionele leiding tot stand. Florus van Rooijen (regisseur en vertaler), Floor van Erp (muzikale leiding), Mirjam Kronenburg (choreografie) en de eerder genoemde Van der Heijden zijn allen verbonden aan één of meerdere professionele musicalopleidingen en hebben stuk voor stuk al aan verschillende musicals hun medewerking verleend.

Het is niet de eerste keer dat Stichting Karakter een musical produceert. 'Metropolis', 'Man van La Mancha', 'A funny thing happened on the way to the forum' en eigen producties als 'Houtlijm' en 'Kaatje is verdronken' zagen al eerder het volglicht. "Bij elke productie die we doen, leggen we de lat weer een stukje hoger. 'City of Angels', onze dertiende productie, is ons meest omvangrijke project tot nu toe. Zo hebben we met 8 muzikanten die Cy Coleman's muziek uit gaan voeren ons grootste orkest ooit! Het wordt wel steeds moeilijker een geschikte musical te vinden. We hoeven gelukkig geen rekening te houden met een vaste club spelers, want elk jaar houden we opnieuw audities. Dit jaar hadden we 50 auditanten uit alle hoeken van Nederland. Maar dan nog, van veel musicals zijn de rechten tot 2000-zoveel vastgelegd door grote producenten en van de musicals die overblijven is een groot gedeelte al heel vaak door amateurgezelschappen uitgevoerd. Er komen ook steeds meer gezelschappen. Toen we 6 jaar geleden begonnen waren we vrijwel de enige in Utrecht, nu zijn er 3 grote gezelschappen. De twee anderen zijn Musicalensemble Liz, die vooral veel Sondheim brengen, en Amuse, die vooral compilatievoorstellingen maken. Het klimaat in de gemeente Utrecht is dan ook erg gunstig. Het beleid is er duidelijk op gericht de musical te stimuleren. Voor een groot gedeelte van onze productionele kosten ontvangen we zelfs subsidie. Dat we hier met het Beatrix Theater een vast musicaltheater hebben en dat de Utrechtse Schouwburg onderdeel is van de Nationale Tour van Joop van den Ende Theaterproducties, draagt zeker bij aan dat positieve klimaat."

Stichting Karakter zegt op zoek te zijn naar de essentie van musical. In eerdere producties kwam dat duidelijk naar voren doordat alles wat niets te maken had met die essentie achterwege werd gelaten. Dan gaat het bijvoorbeeld om grote decors, maar ook verhaallijnen en ensemble-stukken zijn in het verleden geschrapt of herschreven. Bij 'City of Angels' is die vrijheid zeer beperkt vanwege de licentie die is afgegeven om het stuk op te voeren. Hoe kan je dan toch tot de essentie doordringen? Van der Heijden: "Als je kijkt naar de oorspronkelijke liedteksten van David Zippel, zie je dat er vreemde dingen in zitten. We denken dat dat komt omdat deze teksten eerder bestonden dan het script van Larry Gelbart. In onze bewerking kunnen we dat dus aanpassen. We kunnen de teksten meer naar de personages toe schrijven, zodat keuzes die de karakters maken beter worden gemotiveerd. Daarnaast leggen we de nadruk op het verhaal en bijvoorbeeld niet op het effect van een grote solo."

In 'City of Angels' draait het allemaal om de innerlijke strijd die een schrijver levert als er commerciële belangen mee gaan spelen. De setting is het Hollywood in de jaren veertig van de vorige eeuw, de hoogtijdagen van de film noir. Detectives als Phillip Marlowe bevolken het witte doek en Humphrey Bogart en Lauren Bacall zijn rolmodellen voor de gehele wereld. Wie in die tijd een goed detectiveverhaal schreef, kon daarmee veel geld verdienen. In 'City of Angels' zien we Stine, een schrijver, die het personage Stone, de detective, heeft gecreëerd. Stine gebruikt zijn eigen ervaringen in het malafide Hollywood voor de avonturen van Stone. Stine moet beslissen in hoeverre hij de studiobaas tegemoet komt om zijn script verfilmd te krijgen. Feiten en fictie gaan door elkaar lopen en uiteindelijk blijkt de werkelijkheid nog onwerkelijker dan de verzonnen belevenissen van Stone. In Nederland is 'Funny' waarschijnlijk het bekendste nummer uit de musical. Hiermee haalde Paul Vaes namelijk ooit de finale van het tv-programma 'A star is born'.

Tijdens de repetities blijkt dat het streven naar een hoog niveau en gezelligheid elkaar niet bijten. Als een karakter te nichterig wordt neergezet, wordt dat plompverloren meegedeeld, tot grote hilariteit van de cast. Dat er bij deze repetitie een pianist is die de muziek nog niet door en door kent, zorgt alleen maar voor wat extra vrolijke noten. Toch wordt er niet lang stilgestaan bij misstappen of vergeten zinnen. Danspassen worden herhaald, woorden worden toegefluisterd en de draad wordt snel weer opgepakt. Het mag dan een amateurmusical zijn, over enkele weken staan ze met zijn allen in een echt theater en dan moet alles wel op rolletjes lopen.

Op de vraag hoe hij de toekomst ziet van de amateurmusicalgezelschappen in Nederland antwoord Van der Heijden: "Ik hoop dat er uit al die gezelschappen uiteindelijk organisaties ontstaan die kleinschalige professionele producties gaan maken. Met de musicals van Stichting Karakter hopen we aan deze ontwikkeling een bijdrage te kunnen leveren. Nederland heeft al een Broadway en het zou zo leuk zijn we daarnaast ook een groot Off-Broadway gaan krijgen, want er is nog zoveel te ontdekken op musicalgebied!"

'City of Angels' van Stichting Karakter is van 6 t/m 9 juni te zien in Theater Kikker te Utrecht. Meer informatie is te vinden op www.stichtingkarakter.nl.

Marinus de Graaf 22/05/2003

terug naar boven | afdrukken | bewaren als pdf | als favoriet bewaren