PROLOOG

Tijd: 17 maart 2005, 13:00
Locatie: de PLUS supermarkt om de hoek, zuivelafdeling
Ringtone: N*E*R*D, She Wants To Move

Met Marianne van Wijnkoop, Joop van den Ende Theaterproducties. Ger, wij willen je graag voor Beauty and the Beast de rol van Monsieur d' Arque aanbieden. Oh wacht, ik geloof dat Carline Brouwer je ook wil spreken ... *wachtmuziekje* ... Hoi Ger, met Carline! We willen je graag ook nog voor Jesus Christ Superstar een ensemble-plek met understudy Simon aanbieden.

Daar liepen we dan tussen de yoghurt en de koekjes. Deze twee aanbiedingen stonden niet in het PLUS-krantje van de week! Om het te vieren een lange, stevige knuffel van mijn vriendin en een spreekwoordelijk gat in de lucht. Tja, dit gebeurt niet iedere dag.

Die avond en de avond erna speelde ik met Jeans 14 in Leeuwarden. The show must go on, hè. Dat is één van de moeilijkste dingen van het vak: iets staan zingen terwijl je eigenlijk aan iets HEEL anders denkt.

Beroerd geslapen, natuurlijk ...In het Ljouwertse hotel heb ik me de volgende, druilerige dag afgezonderd met een pen en een notitieblok.
BatB of JCS?
JCS of BatB?
Wat een luxeprobleem, eigenlijk  ...
En wat een oneerlijke strijd!! Mijn hoofd is helder nu: met straatlengten voorsprong is de winnaar: Jesus Christ Superstar! Had ik daar nou een hele middag voor nodig?

*FFFFLASH* en we zijn weer terug in het heden. Bedankt, professor Barabas!

De repetities voor JCS beginnen aanstaande dinsdag, 13 september. De komende weken kunnen de lezers van musicalfan.net via mijn dagboek getuige zijn van het repetitieproces. Tot aan de première op donderdag 3 november zal ik tussen de bedrijven door elke week een bijdrage leveren.

Ik ben erg benieuwd wat de komende tijd me gaat brengen; het is voor mij allemaal net zo spannend als voor jullie! Als je specifieke vragen hebt over het hoe en wat rond zo'n repetitieperiode: mail ze naar ger@musicalfan.net. Ik beloof iedere week de leukste/beste/domste vraag te beantwoorden in dit dagboek, dus hou de site in de gaten!! Alvast veel leesplezier!

DEEL 1

In Egypte heeft men de Sfinx: half mens, half leeuw.
J.K. Rowling kwam met een Hippogriff op de proppen: half paard, half vogel.
Bij mij thuis woont de Bracchiocantor: half zanger, half lamme tak ...

Yup, that would be me ... Je gaat je behoorlijk nutteloos voelen na VIJF MAANDEN vakantie. Wat ben ik blij dat het eindelijk 13 september is!!

1:1
Je kent het vast wel: zo wacht je er een hele zomer op en voor je het weet zit je weer in de trein naar huis. Wat een dag ... uitreiking van de 'vocal score', perspresentatie met introductie van de cast en toespraken, interviews en vooral veel nieuwe gezichten om me heen. Naast het first-day-at-school gevoel krijg ik een behoorlijke stoot informatie te verwerken. Het voelt allemaal als één grote legpuzzel; beetje bij beetje vallen de hele dag oude stukjes op hun plek, komen nieuwe stukjes uit de lucht vallen of ontdek je compleet nieuwe, lege puzzelvlakken die er eerder niet waren ... En dat zal de komende weken nog wel zo doorgaan. Gelukkig is er nog het deksel van de doos: regisseur Paul Eenens en zijn creatieve team! Tijdens zijn inleidend praatje lijkt de bevlogenheid voor deze productie haast uit zijn tenen te komen.

Na alle officiële en traditionele plichtplegingen (TAART!!) begint 's middags dan eindelijk echt onze repetitieperiode. Rond een lange tafel overlaadt Paul ons met alle inside details over het concept, het decor en de kleding. Mijn hersenen krijgen nu onderhand een serieus geval van input overload te verwerken met als kers op de Schwarzwalder: de eerste lezing van het script! Aaaargh!! "Een laatste vraag: moet dit echt vandaag?"

Maar ik overleef 't en aan het eind van de dag zit ik, zoals dat heet, een beetje moe maar voldaan in de trein: verstand op nul, avondzonnetje op m'n neus en SLAM!FM op m'n oren.

1:2-4
In die eerste paar dagen maak ik kennis met een repetitieproces zoals dat bij een musical werkt. De vorige twee seizoenen heb ik met Jeans enorm veel geleerd over zo'n proces, maar dit is something completely different! Het aandeel zang is vergelijkbaar: de ochtenden staan in het teken van het doorworstelen van de vocal score met muzikaal leider Robert Jan Kamer. Maar waar bij Jeans natuurlijk de nadruk 's middags lag op dans, moeten nu karakters, onderlinge verhoudingen en verhaallijnen ontwikkeld worden.

Voordat we beginnen met het uitwerken van een scène legt Paul uit welke conceptuele ideeën achter de verschillende theatrale elementen zitten en schetst Daan (Wijnands, verantwoordelijk voor de staging) hoe het toneelbeeld er grofweg uit gaat zien. Dit is allemaal bedoeld als uitgangspunt, waarvanuit we kunnen zoeken naar de juiste intentie en intensiteit. Vaak werkt Paul vervolgens afzonderlijk met de hoofdfiguren de verhaallijn uit en sleutelt Daan met de rest van de cast aan de staging.

Als alle partijen een heel eind op weg zijn wordt de hele club weer samengevoegd. Het creatieve team krijgt dan de gelegenheid om het geheel te bekijken. Het gebeurt niet zelden dat bewegingen en individuele posities tien keer omgegooid worden met "Even dit proberen ...", "Als jullie nou 's ..." of "Nee, doe toch maar ...". Paul en Daan dagen daarbij ieder castlid uit om zelf dingen te proberen, zodat zij materiaal hebben om mee te werken.

Het resultaat is uiteindelijk een organisch geheel. Al in de "Ouverture" (scène 1) bijvoorbeeld: alle hoofdrollen en overige castleden zetten meteen een mozaïek neer van boodschappen, achterliggende gedachten en onderlinge conflicten. Dat zal de zaal gegarandeerd meteen achterover drukken in het rode pluche en de toon zetten voor de rest van de voorstelling: hier gaat iets bijzonders gebeuren.

1:5-6
Weekend. Maar niet voor ons. Op zaterdag en zondag wordt gewoon lekker doorgewerkt van 10 tot 6!! Daar gaat m'n zaterdagkrantje en zondagochtendcroissantje!

Maar gelukkig ga ik allesbehalve met tegenzin naar mijn nieuwe werk! Ik begin langzaamaan mijn collega's wat beter te kennen. Tijdens de pauzes wordt veel gelachen en ook tijdens de repetities hangt er een rielekst, maar geconcentreerd sfeertje. Links en rechts worden al de eerste spierpijnen gemeld (door ondergetekende incluis) naar aanleiding van "Alles is nu veilig" (scène 5) ... vooral mijn rechterarm is killing me! Maar zelfs op zondag gaan we op volle kracht door met scène 7 en 8: "Hosanna" en het nummer van Simon de Zeloot: de massahysterie rond Jezus brandt in alle hevigheid los. Ik moet natuurlijk vooral bij dat laatste nummer dubbel zo goed opletten, want ik ben understudy voor de rol van Simon.

Aan het eind van de zondagmiddag doen we een complete doorloop van alles tot nu toe. Het creatieve team geeft notes over wat er allemaal 'fout' ging, maar over het algemeen zijn ze uitermate tevreden met hoever we gekomen zijn. We incasseren trots de complimenten en gaan met een voldaan gevoel naar huis.

Oh ja, de vraag van de week! Bedankt voor al jullie mails. Keep 'm coming! De meest logische vraag naar aanleiding van mijn proloog,

Waarom JCS en geen BatB???,

is na een week als deze ook meteen het makkelijkst te beantwoorden. Jesus Christ Superstar is zonder enige twijfel één van de beste musicals ooit. Als er ooit voor mij een kans komt om dit mee te maken is het nu en Disneymusicals komen met de regelmaat van de klok voorbij. Ik had in maart, toen de keuze gemaakt moest worden, het idee dat het voor mij een grote uitdaging zou zijn om met dit team en deze cast Jesus Christ Superstar te doen en guess what ... I was right.

Tot volgende week!

DEEL 2

2:1-2
Onze sabbat-maandag was een godsgeschenk! Zo zie ik zowaar ook nog eens een zonnestraaltje!! Ondanks de rust bleef natuurlijk alles van de voorgaande week in mijn achterhoofd doorkabbelen en to be honest ... ik kon niet wachten om weer aan de slag te gaan.

Dat blijkt voor iedereen te gelden: in twee dagen staat de rest van de eerste akte 'in de grondverf' (Paul barst van de metaforen)! Dat betekent dat we binnen ZEVEN dagen (gemakshalve de opstart-dinsdag van vorige week niet meegerekend) de halve voorstelling erdoorheen gejast hebben. En het resultaat so far is 'not bad, not bad at all'. Er moet natuurlijk nog heel veel gebeuren voordat de eerste akte zijn definitieve vorm heeft en we aan de tweede kunnen beginnen; vooral scène 10 ("De Tempel" en de bijbehorende smekelingen erachteraan) is a hard nut to crack voor het creatieve team met alle chaos en commotie op het podium. Mijn grootste uitdaging wordt nog om tussen al dat geweld als tenor die hoge C's eruit te wringen ...

2:3
De eerste complete doorloop van de eerste akte is een feit!!!

2:4
Maar dan? Ja, gewoon. Nog een doorloop! En meteen de volgende ochtend, dus zonder notes na de vorige. Het verrassende voor Paul en Daan is desondanks dat deze eigenlijk al beter is dan die van gisteren: minder individuele fouten, meer intentie en een goede flow. Zo maken we een fraaie indruk op het gezelschap aan de andere kant van de lange tafel, want het is vanochtend behoorlijk druk! Veel leden van het creatieve team (zoals voor decor, licht, geluid en kostuums) bekijken de presentatie, zodat iedereen weer input heeft voor zijn eigen discipline.

De rest van de dag kunnen we nu op ons gemak sleutelen, repareren en cleanen. Morgenvroeg is de volgende (en voorlopig even laatste) doorloop van de eerste akte en er wordt belangrijk bezoek verwacht: als onze producenten Erwin van Lambaart en Joop van den Ende langs komen is de vibe toch nog een tikkie anders ... Van Erwin wordt gezegd dat hij helaas heeft afgezegd wegens een plotselinge afspraak in het buitenland, maar Joop zal er waarschijnlijk wel zijn! Als we 's avonds een eind maken aan de repetities hamert Paul nadrukkelijker dan normaal nog even op alle reparaties en nieuwe afspraken die we moeten onthouden voor de volgende ochtend ... Toch spannend!

2:5-6
Die zaterdag kom ik weer als één van de eersten ons repetitielokaal binnen. Ik reis bijna iedere dag met het openbaar vervoer naar Amsterdam en om eventuele vertraging op te kunnen vangen neem ik een trein of twee eerder. Met als resultaat dat ik meestal al drie kwartier te vroeg aan de kapoetsjino zit!

De sfeer in de cast is opgewonden, maar gelukkig niet al te zenuwachtig. Als ons publiek van de dag binnen komt blijkt de situatie precies het omgekeerde te zijn van wat we verwachtten: Joop is er helaas niet, Erwin is er niet niet. De rest van de stoelen is ook weer behoorlijk bezet, so let's go!!

De doorloop gaat weer prima! Iedereen werkt geconcentreerd en we bezorgen ons publiek het nodige kippenvel en hier en daar wat momenten van ontroering. We sijn een hit, baby!! Natuurlijk wordt er daarna achter gesloten deuren fiks gediscussieerd door het creatieve team over wat er verder nog moet gebeuren, maar we kunnen met een gerust hart een begin maken aan de tweede akte. Daarover volgende week meer!

<jingle> De vraag *tiedeletiedeletie* van de week </jingle>
Gerdy van den Brink vroeg me via ger@musicalfan.net het volgende:

Mijn vraag..... heeft alles te maken met het understudy zijn van jou voor de rol van Simon.
Hoe mag/moet jij die rol instuderen, krijg je daar tijd voor, ook nu in deze eerste periode, moet je het net zo doen als dat Jamai het doet.
Geen flauw idee hoe dat werkt dus...

Good one. That makes two of us! Daar heb ik zelf namelijk ook nog geen ervaring mee ... Deze eerste twee weken heb ik me voornamelijk geconcentreerd op mijn eigen ensemble-plek. Mijn rol daarin is die van apostel Jacobus, samen met Johannes (Guido) en Petrus (Jurko) de meest geliefde discipelen van Jezus. Vanuit een ooghoek hou ik wel in de gaten wat Jamai doet: welke stem zingt hij in de koortjes en wat is zijn 'spacing' op het podium. Tot op zekere hoogte ga ik natuurlijk hetzelfde doen als Jamai, maar ik zal er daarnaast ook onherroepelijk mijn eigen Simon van maken. En het is dus niet alleen de solo halverwege de eerste akte die ik van hem over neem. Dat nummer is trouwens waanzinnig om te doen als ensemble-lid, vanwege de lekkere energie en het hoge 'praise the lord' gehalte en ik ben heel benieuwd hoe het voelt om in de schoenen van Simon te staan; als ik die voor het eerst aan mag trekken lees je het snel ... op musicalfan punt en el!

DEEL 3

Maandag drie oktober, zes over elf. Buiten lacht veertig procent van het zonnetje me tegemoet. Heerlijk zo'n dag vrij! Wat zal ik 's doen met al die vrijheid ... Boek lezen bij de open haard? Eindelijk weer 's m'n Playstation afstoffen? Of de van 'Judas' geleende DVD this is 'Spinal Tap' kijken? Eerst maar eens het musicalfan-dagboek bijwerken; daarna heb ik nog plenty tijd to do it all!!!

3:1
Over vrije tijd gesproken ... de week start al meteen goed afgelopen dinsdag: pas om twaalf uur beginnen! Meer netto slaaptijd levert dat overigens niet op, want het was behoorlijk laat geworden de avond ervoor: de eerste try-out van Jeans 15 in Laren wilde ik niet missen! Ivar en Mieke (beide ex-Jeansmaatjes van vorig seizoen) zaten links en rechts naast me en we genoten alledrie volop van de nieuwe show van onze oude collega's. Het was een vreemde gewaarwording in de zaal te zitten kijken naar iets waar ik zelf twee seizoenen deel van heb uit gemaakt, maar tegelijkertijd ook fijn voor mijn referentiekader van dit moment: straks sta ik zelf weer iedere avond aan de andere kant van de toneelrand. Het verbaasde me hoe moeilijk het in dit repetitiestadium is voor te stellen, dat we JCS avond aan avond op het toneel gaan zetten. Behoorlijk paradoxale gedachte eigenlijk, want daar doen we het toch juist voor? Hoe dan ook, bij het zien van de Jeans-show bekroop me weer het magische theatergevoel om zelf aan de slag te mogen.

Maar voorlopig nog even niet dus. We gaan dinsdag door waar we gebleven waren: scène 11, "Het laatste avondmaal". Er is niet veel tijd voor de theaterbezoeker om de pauzekoffie rustig te verteren, want het conflict tussen Jezus en Judas culmineert in een fikse ruzie. Dieter en Martin (zo, bij deze heb ik jullie namen genoemd; nou niet meer zo zeuren ...) bezorgen me onherroepelijk vochtige ogen met de manier waarop ze deze scène gestalte geven.

3:2-5
Een reactie die de rest van de week nog wel vaker de revue passeert ... Bij de vocale repetities maakt Jeroen (Pilatus) met de uiteindelijke veroordeling van Jezus diepe indruk en ook Casey (Maria) weet feilloos de juiste gevoelige snaar te vinden. We hebben zonder overdrijven een ijzersterke cast en ik ben behoorlijk trots er deel van uit te maken!

Niet om te janken zijn de kostuums van Yan Tax! Met chirurgische precisie wordt deze week regelmatig gepast en gemeten aan ieders kostuum en ik bekijk  met groeiende fascinatie en nieuwsgierigheid de inspanningen van Yan en zijn team. Fantastisch om te zien hoe ook deze discipline een belangrijke rol speelt in het geheel.

Het komt überhaupt allemaal steeds meer bij elkaar; alle artistieke neuzen wijzen dezelfde kant op. Daar zien we op dit moment nog maar heel weinig van, maar als we over een tijdje in het theater in Veenendaal gaan 'monteren' (theaterterm voor 'alle onderdelen bij elkaar brengen', dus met decor, licht, live-band enz.) wordt alles ineens een stuk duidelijker. Hoe verder we in de repetitieperiode zijn, hoe meer ik me verheug op dat moment. Niet het repetitielokaal om je heen, maar het theater. Geen vage lijnen op de vloer, maar echt decor. En geen spiegel voor je neus, maar (weliswaar nog lege) stoelen. De volgende stap (met zevenmijlslaarzen) is dan die stoelen gevuld te zien, maar dat bekijken we dan wel weer ...

De hele week werken we door aan de tweede akte. Net zoals de voorgaande weken wordt er een hoop geprobeerd, uitgewerkt en geschoven met de (geduldige) cast. Gerdy van den Brink stuurde me, na haar bijdrage van vorige week, nòg een slimme vraag hierover (bedankt voor al jullie mails en keep the good stuff coming op ger@musicalfan.net):

Je spreek over reparaties en nieuwe afspraken... komt dat voor jullie op papier.. of onthouden jullie dat al spelend? Wordt er ook nog aan de tekst gewerkt... of blijft die onwrikbaar overeind?

Het is de bedoeling dat de cast alles zelf onthoudt en opschrijft. Door voortschrijdend inzicht van het creatieve team verandert er tijdens het repetitieproces zat, zoals de noten die je moet zingen in koorstukken, spacing op het toneel of changementen aan het decor. Het is dus slim om alles met potlood op te schrijven in je notities en genoeg gum mee te nemen! Zelfs de tekst wordt soms aangepast; Daniel Cohen is bijna elke dag bij de repetities aanwezig om te bepalen of de tekst op bepaalde punten verbeterd kan worden.

3:6
Laatste dag van de week weer. Kort dagje, want om 15:00 moeten we toch echt ophouden, anders missen de genodigden de rode loper voor BatB nog! 's Ochtends werken we, vooruitlopend op volgende week, aan scène 22 (de showstopper "Superstar") en ik besef hoever we eigenlijk al zijn met de voorstelling! Die middag zetten we, netjes volgens Pauls planning, ter afsluiting van de week een doorloop neer van de eerste akte plus de tweede akte tot en met scène 20, "De dood van Judas". One down, one to go ...

DEEL 4

4:1-3
Het laatste weekje Focus ... Je gaat je d'r behoorlijk thuis voelen na weken als deze, maar dat was wel 's anders. Deze omgeving associeer ik al jaren met klamme handen, keurende blikken en een nederig Calimero-gevoel: audities ...
<flashback>
Natuurlijk een uur te vroeg aanwezig. Ik zit op een onopvallend plekje in de kantine een stembandverzorgend theetje naar binnen te werken. Bekende musicalfiguren lopen af en aan en ik check even voor de zekerheid of er niet spontaan een eierdop op m'n hoofd groeit. Zo meteen een paar minuten dat lokaal in, mijn ding doen en weer weg. Nog maar een keer naar de plee eerst? Hoe ging die tekst ook alweer ...
</flashback>
Nu loop ik zelf af en aan! Bakkie kapoe, lachen met m'n JCS collega's, bekenden groeten van andere repeterende producties ... wat een verschil met 'vroeger'.

Deze eerste helft van de week hebben we de tijd om de laatste voorbereidingen te treffen voor de complete doorlopen in de tweede helft. Noem het de puntjes op de i: veroordelen, geselen, "Superstar", kruisigen, klaar! In al deze scènes is het vinden van de juiste toon erg belangrijk. De apostelkleren zijn afgeworpen en we keren ons massaal tegen de verdachte Jezus C. Het 'shownummer' "Superstar" is hierin een opvallend Fremdkörper en de uitdaging voor ons zal zijn om het contrast met de voorgaande scènes zo scherp mogelijk te maken. Woensdagmiddag doen we volgens schema onze eerste doorloop van de tweede akte. Gesnotter en gesnuit vult studio 14 en we voelen allemaal dat we op de goede weg zijn. Laat het doorlooppubliek maar komen!

4:4-6
Vrijdag nog een doorloop voor onszelf. Zaterdag en zondag zit de tent vol; volgens Paul 'met mensen waarvan we de mening willen horen en mensen waarvan we de mening moeten horen'.

Voor mijn gevoel is elke doorloop weer beter dan de voorgaande! Erwin van Lambaart ziet zaterdag voor het eerst de gehele voorstelling en de dag erna laten we Joop van den Ende zien waar hij komend seizoen als producent zijn naam onder zet. Ook Erwin en Joop vinden dat we op de goede weg zijn!

Tijdens de drie Focusdoorlopen word ik een vreemd, surrealistisch gevoel gewaar: dit is dus wat we gaan doen een heel seizoen. Het verhaal. Nu nog kaal, zonder decor, licht of kostuums. En nu al (een) impact. Iedere keer rollen er tranen, zowel in de cast als aan de andere kant van de tafel. Dit willen we dus bereiken! De emotie hoeft niet per se ontroering te zijn; ook een gevoel van woede of hoop kan ik me voorstellen. Waar groeit dit naartoe?

We zijn zo ongeveer halverwege met het dagboek. Nog een paar weken (tot de première) kunnen jullie je vragen stellen op ger@musicalfan.net. Een veel voorkomende vraag (bijvoorbeeld deze van Ilse de Jong) is:

Mijn vraag gaat over de vertaling: Is het niet heel vreemd om de teksten in het Nederlands te zingen? (Ik neem aan dat je JCS al goed kende voor je er aan begon, omdat je er zo bewust voor gekozen hebt). Het lijkt mij echt heel erg vreemd om het in het Nederlands te horen, maar ik kan niet wachten tot mijn 1e JCS-ervaring: 30 oktober!

Ja, ik kan de engelse teksten natuurlijk dromen. Iedereen in de cast overigens. Het is ook zo'n classic. Het heeft denk ik een week of twee geduurd vóór de originele teksten langzaam uit m'n systeem verdreven werden en plaats maakten voor de Cohen-teksten. Nu weet ik niet beter. En nee, het is niet vreemd om in het Nederlands te horen; je leest de bijbel toch ook niet in het Hebreeuws ... ;-)

Einde Focushoofdstuk, begin Veenendaalverhaal. Tot volgende week!

DEEL 5

5:1
De maandag was al vrij, maar omdat de technische crew nog aan het opbouwen is in Veenendaal zegt onze weekplanning ook op dinsdag 11 oktober 'Cast vrij'. Wat een luxe!! De vraag van Margo Kouwenberg-van Heck sluit hier mooi op aan:

Ik las ergens dat je op maandag je vrije dag hebt. Is het ook mogelijk om zelf een andere vrije dag te kiezen of is dat alleen maar mogelijk bij hoge uitzondering?

Nee, ik vrees dat dat niet gaat werken, Margo. Ik zal me echt moeten aanpassen aan het schema dat de productie voor ons heeft opgesteld. Ook voor de rest van de komende maanden ligt mijn 'leven' al voor een groot gedeelte vast. 

5:2-5
Veenendaal, the final frontier. Theater 'De Lampegiet' ken ik nog uit mijn Jeans-seizoenen: altijd gezellig. Vanaf nu krijgt deze plek een extra vibe voor mij: de eerste Jesus Christ Superstar. Bij aankomst op woensdag ga ik eerst een kwartier in de zaal zitten om rustig het decor op me in te laten werken. Mooi rood is zeker niet lelijk en door het lichtontwerp van Uri Rapaport ziet het podium er steeds anders uit.

Deze dagen werken we weer van voren af aan de hele voorstelling door. De voorbereiding die we hebben gedaan in de studio in Focus zal vertaald moeten worden naar het toneel. Dingen die in het repetitielokaal prima werkten, komen in een theater vanuit de zaal gezien soms heel anders over en waar nodig worden spacing en bewegingen aangepast. Ook kan Uri eigenlijk pas, nu alles bij elkaar komt, het definitieve lichtontwerp maken.

Als een akte in zijn geheel gespacet en belicht is doen we een 'stop and go': als alles goed is 'go' we gewoon door en de akte wordt 'stop' gezet als er iets mis gaat. Dit is ook de eerste keer dat we ons kostuum op het toneel aan hebben. Nu wordt het plaatje steeds meer compleet!!

Dit zijn lange, vermoeiende dagen met veel staan, ergens anders staan, opnieuw doen, wachten en standby blijven. Een goed boek (of in mijn geval de kruiswoordpuzzel uit Vrij Nederland op aanraden van Jasper) is dan geen overbodige luxe, maar als er gewacht moet worden zit ik toch vaak in de zaal te kijken naar de activiteit op het toneel. En als er, bijvoorbeeld in de eetpauze van 18:00 tot 19:00, wat tijd over is wordt er buiten op de parkeerplaats gevoetbald.

5:6
In mijn dagboek van vorige week had ik het al over een 'Fremdkörper'. Het theatergermanisme van vandaag is 'Sitzprobe': een mijlpaal in het repetitieproces van een musical. Voor het eerst horen we de live band die ons op deze tour zal begeleiden. De arrangementen zijn gemaakt door Onno Krijn en hier en daar zijn wat verschillen te horen met arrangementen van voorgaande uitvoeringen. Je hebt de versie van 'Hoe moet ik van hem houden' natuurlijk al gehoord op het gala (daar hebben we de band niet voor nodig ...), maar de rest van de show wordt fantastisch begeleid door ons 8-koppig orkest. Ik had in elk geval veel moeite met 'proberen' stil te 'sitzen', waarmee meteen de etymologie van het woord duidelijk is.

Also dann, bis nächste Woche! Als ik mijn volgende dagboekdeel schrijf hebben we de langverwachte eerste try-out alweer achter de rug. Voor de lezers die ons de komende weken zien: laat me weten wat je ervan vond op ger@musicalfan.net

DEEL 6

Donderdag 27 oktober. Mijn repetitiedagboekje laat (ondanks al jullie ongeduldige reacties in mijn mailbox) even op zich wachten, want de afgelopen anderhalve week was duidelijk een fase waarin the going gets tough. Maar Billy had gelijk: the tough get going, dus ik ben er weer met mijn verslag! Het zal de voorlaatste zijn; nog een week tot de première ...

6:1-2
We beginnen dit deel weer, zoals alle dagboekdelen tot nu toe, op dinsdag. De stukjes liggen voor een groot deel op hun juiste plek en het lijkt een formaliteit om de puzzel eenvoudigweg in elkaar te schuiven. Niets is minder waar. Het enige dat we tot nu toe gedaan hebben is bepalen wie wat waar wanneer doet en niet hoe het geheel eruit ziet, laat staan hoe het voelt. Dat weten we eigenlijk pas woensdagavond, waarop we de allereerste complete theaterdoorloop doen. Behoorlijk laat, zo lijkt het aanvankelijk, maar we blijken na afloop niet eens zo heel ver van ons uiteindelijke doel af! De voorstelling wordt steeds meer een coherent geheel. Joop van den Ende is aanwezig, kritisch maar enthousiast. Vooral aan de verstaanbaarheid moeten we werken ...

6:3
... en om die te verbeteren gaat de middag vóór de generale repetitie onder andere de tempelscène op de schop. Normaal zongen de 'stage left'-groep en de 'stage right'-groep om en om, maar nu moet iedereen alles meezingen. Moeilijk qua ademhaling (want het is een flinke lap constante zang), maar ook qua tekst (als je wekenlang maar één helft zingt ben je de andere helft natuurlijk voor een groot deel vergeten). De winst die we boeken is echter substantieel, dus we houden het zo.

Generale repetitie. In de zaal zitten, op een afstandje, een stuk of 100 vrienden, bekenden en collega's. De eerste 'buitenstaanders' die ons werk gaan zien. Het is erg wennen met al die gezichten voor onze neus, maar iedereen gaat er goed mee om en het wordt een mooie avond.

6:4
De eerste try-out! Vanavond zit de Lampegiet in Veenendaal echt zo goed als vol. Weer met veel 'eigen mensen', maar nu ook met de eerste 'echte' bezoekers. 's Middags worden de laatste nuances aangebracht en belangrijke scènes doorgenomen. Ineens wijst Jasper, terwijl we staan te wachten, op het toneel naar de grond. Er kruipt iets. Ik hurk en zie op de rode toneelvloer een rood lieveheersbeestje op zijn gemak rondlopen!!! Ik laat hem voorzichtig op mijn duim kruipen en steek hem in lucht. Hij vliegt weg en ik kijk hem na. Lieve Heer ... Wat een symboliek!

Het laatste dat 's middags vóór de eerste echte voorstelling gerepeteerd wordt is het applaus. Mits we dat krijgen ... ;-) Licht aan, licht uit, licht aan, buigen, buigen, licht uit, licht aan, buigen, doek. Wij zijn er klaar voor!

De voorstelling geeft mij een vreemd gevoel: gespannen, maar toch relaxed gefocust; "Eindelijk publiek", maar tegelijk "Wat doen al die mensen hier!?"; aan het einde emotioneel geraakt, maar blij en tevreden. Te gek, dat we nu eindelijk kunnen laten zien waar we zo lang aan gewerkt hebben. Het is al die tijd een doel geweest, maar nu een startpunt: we zijn er, maar nog lang niet.

6:5
Een hele zaterdag vrij!! Eindelijk weer eens tijd om mijn mails te checken. Bedankt voor al jullie 'toi toi'-wensen vooraf en enthousiaste reacties achteraf!

6:6
Try-out in Hoogeveen. Zondag stap ik na een rustig ontbijtje in de auto voor een ritje van twee uur. We blijven overnachten, dus ik zwaai nog een keer extra.

's Middags gaan de repetities gewoon door en weer wordt er het één en ander veranderd aan de tempelscène. Die avond worden de eerste individuele voorbereidingsrituelen gevormd. De één zet een hoofdtelefoon op om zich in alle rust af te zonderen van de rest, de ander speelt wat gitaar en ik lees de nieuwe Harry Potter. Kok-Hwa heeft zijn Playstation2 meegenomen, dus op zijn tijd klinkt er geschreeuw vanuit de artiestenfoyer. Ook ik kan onderhand al aardig overweg met Pro Evolution Soccer 4!! Er heerst een fijne sfeer in de gehele groep. Beetje opmaken, zenderen, openingskostuum aan en vlammen!

Ook wordt nu duidelijk dat de ene avond de andere niet is; soms raakt de ene scène me wel, zoals tijdens en na de geseling; de andere keer voel ik datzelfde (of iets totaaaal anders) ineens bij een compleet andere scène. Dat zal ieder castlid hebben, vermoed ik. Ik vraag me af of hier na een voorstelling of 50 een tendens in te ontdekken is; we hebben alle tijd om dat uit te zoeken. In deze tweede try-out waren we in elk geval nog duidelijk aan het zoeken naar de juiste emotie en energie. In het nabijgelegen hotel nemen we er allemaal een borrel op en kletsen we uitgebreid na.

6:7
Weer een try-out in Hoogeveen en vandaag staat de voorstelling in het teken van de EPK: de Electronic Press Kit. Weer zo'n nieuwe theaterterm voor me, maar wel een begrijpelijke. Ter promotie zie je vaak op televisie fragmenten voorbij komen van een musical als deze, bijvoorbeeld bij 'Goedemorgen Nederland'. Die fragmenten komen er natuurlijk niet zomaar. Vandaag komt televisieregisseur Guus Verstraete langs met zijn team om een registratie te maken. 's Middags worden enkele scènes, zoals die van Simon en de geseling, zonder publiek opgenomen met een camera op het podium. 's Avonds wordt de hele voorstelling met drie camera's in de zaal geregistreerd.

Omdat de ouverture volgens het creatieve team niet helemaal het beoogde effect heeft veranderen we het uitkiezen van de apostelen drastisch; Jezus geeft ons nu expliciet onze aposteljasjes in de handen. Zo is veel duidelijker wat we met deze scène willen zeggen. De voorstelling die avond verloopt soepel en met een uitermate voldaan gevoel rij ik naar huis, naar m'n eigen bed ...

6:8
... en een verdiende vrije dag. Mijn stem kan wel wat rust gebruiken.

6:9
Vanaf vandaag spelen we vijf dagen in de Lievekamp in Oss! Feest voor mij, want lekker dicht bij! De hele middag besteden we aan het aanpassen van de voorstelling aan het kleinere kruis. Jawel, een kleiner kruis: in sommige theaters past het originele decorstuk niet op het toneel en de uitdaging voor ons wordt om de voorstelling zoveel mogelijk onveranderd te laten. We slagen in onze opzet en het wordt een hele fraaie voorstelling! En zo'n kruisje heeft eigenlijk ook wel iets knus.

Tijd voor de vraag. Gaby Lejeune vroeg me het volgende

voor welke productie is een cast nou zenuwachtiger:
   * De 1e try out - je gaat alles ontdekken, op het publiek afstemmen,
of
   * De premiere - alle bobo's en BNers in de zaal en een enkel familielid dat je mag komen steunen.

Hm. Dat is waarschijnlijk erg persoonlijk. Beide voorstellingen hebben een eigen vibe. De eerste try-out is het wennen dat er überhaupt mensen zitten en daar zijn we bij de première natuurlijk al aan gewend. Dat die mensen dan toevallig netjes in 'tenue de ville' gehesen zijn, maakt mij verder niet zo heel veel uit, maar het is natuurlijk wel een hele bijzondere dag. Hopelijk doen we volgende week donderdag allemaal wat we de voorgaande weken voorbereid hebben; dan hebben we geen enkele reden om echt zenuwachtig te zijn!

DEEL 7

7:1-3
Het laatste dagboekdeel begint een week voor de première, op donderdag 27 oktober. De voorstellingen in de Lievekamp in Oss zijn fijn; een groter aantal voorstellingen op eenzelfde plek werkt rustgevend (wist ik van Jeans) en we nemen ruim de tijd om schoonheidsfoutjes weg te werken. Spacingzaken, verstaanbaarheidskwesties en andere kleine, maar belangrijke dingen die een verschil kunnen maken. De voorstelling groeit nu met de dag en het heeft er alle schijn van dat onze planning positief uit pakt: het wordt een mooie première, maar we zijn er nog niet! Op zaterdagavond wordt de voorstelling definitief bevroren, dus de repetities zijn officieel voorbij. Dit is een behoorlijke mijlpaal, vooral voor Paul, omdat 'zijn kindje' nu in onze armen ligt.

7:4
Onze laatste voorstelling in Oss is meteen onze eerste matinee; een mooie gelegenheid voor alle fans om naderhand in het daglicht bij de AU foto's te maken en handtekeningen te verzamelen. Het is erg leuk om na te praten met jullie en reacties te krijgen op de voorstellingen en dit dagboek. Ik kom zelfs fans tegen die me vragen hebben gesteld via ger@musicalfan.net!! Naar aanleiding van het applaus na de eerste try-out stuurde Patricia Koning mij deze vraag:

Hoe hebben jullie nu dit applaus ervaren? Want het leek erop dat jullie je toch een tikkeltje ongemakkelijk voelden.

Ongemakkelijk is wellicht niet het juiste woord. In elk geval voelen we ons niet ongemakkelijker dan het publiek; één van de opmerkingen die we vaak krijgen na een voorstelling is 'ik had eigenlijk helemaal geen behoefte om te klappen' en dat is wat mij betreft een prima reactie! Het eind van de voorstelling is voor ons natuurlijk ook een emotionele climax en het zou niet gepast zijn om direct daarna vrolijk lachend en uitbundig zwaaiend het applaus in ontvangst te nemen.

7:5
Het is een voorzichtige traditie geworden bij Joop van den Ende Theaterproducties: net vóór de première nodigen Joop en zijn vrouw Janine alle betrokkenen uit voor een etentje. Deze keer schuiven we allemaal aan in 'Le Cirque', het restaurant bij het Fortis Circustheater in Scheveningen. De culinaire hoogstandjes begeleiden gezellige gesprekken over deze keer eens niet Jesus Christ Superstar.

Tussen de gangen door verrast Erwin van Lambaart ons met een sneak preview van de vorige week gemaakte EPK! Op een huge breedbeeldscherm ziet de cast eigenlijk nu pas voor het eerst hoe de voorstelling er vanaf de voorkant uit ziet en ieder welgemikt camera-shot wordt met gejuich verwelkomd. De teaser doet me qua stijl denken aan de film Moulin Rouge, inclusief bijbehorend kippenvelresultaat! Tien punten voor Guus Verstraete en zijn team!

7:6
In de aanloop naar de première hebben we nòg een dag vrij, dus ik heb ruim de tijd om mijn tois af te maken. Weer zo'n mooi theatergebruik! Iedereen van cast, crew en creatives geeft elkaar cadeautjes om elkaar "toi toi toi" te wensen. Bij JCS komt dat neer op zo'n 70 tois, dus in mijn geval een behoorlijke kartonnen doos vol houten puzzeltjes in de vorm van kruizen en Davidsterren.

7:7
Handig, zo'n voorpremière. Op deze manier kun je alvast aan het theater wennen en dus beter voorbereid de volgende dag de première in rollen. Er gaat een aantal rare dingen fout deze avond, maar uiteindelijk wordt het een alleszins acceptabele voorstelling. Toch zijn we allemaal blij dat dit de première niet was ... Zou het morgen beter gaan?

7:8
Rafiki neemt een kwak verf en tekent dolblij Simba's volwassen manen: "It is time!" ... En zo voelt het vandaag ook. Hora est!

Ik zorg dat ik lekker vroeg in de Utrechtse Schouwburg ben, om op mijn gemak de tois over de kleedkamers te verdelen. Ik ben niet de enige met dat idee, merk ik! Al snel is het een gezellige boel met overal waar je kijkt tois en meteen krijg ik dat speciale premièregevoel: iedereen straalt. Geen stress aan m'n hoofd, maar gewoon lekker veel zin erin!!

Vooraf krijgen we natuurlijk nog een kleine peptalk van Paul. Wat zal het moeilijk worden voor hem om na deze periode die spijkers uit zijn handen te pulken en Jesus Christ Superstar uit zijn systeem te krijgen ... Dit is toch een beetje zijn levenswerk.

Gelukkig wordt het snel 20:00 uur en de zaal loopt langzaam vol. Door parkeerproblemen wordt de aanvang verschoven, dus we krijgen nog tien extra minuten om opgefokt en hypergeconcentreerd in de coulissen rond te lopen. BRING IT ON!

De voorstelling is in één woord waanzinnigfantastischgeweldiglekker. Ieder castlid voelt tijdens de gehele voorstelling dat dit de beste show is die we de afgelopen weken hebben neergezet; de energie stroomt van het toneel de zaal in. Iedereen functioneert op zijn top en het publiek krijgt waar ze voor kwamen!

Na het lange eindapplaus (deze keer ook voor het creatieve team) volgt de photo call  voor de pers met champagne op het toneel. We glimlachen netjes voor medialand en dan hijst iedereen zich in zijn premièrefeest-outfit. Als de hele groep opgedoft is kan de trapscène beginnen! Zwaaien, lachen, genieten ... dit is ons moment! Schiet nou maar op, want ik zie haar al staan in haar mooie jurk! Een zoen, een knuffel en een rosé toast! Let's dance the night away!

EPILOOG

De tour is in volle gang. In mijn woonkamer staat als stille getuige van de première nog steeds eerder genoemde kartonnen doos, maar dan gevuld met alle goede wensen van mijn collega's!

Tevreden lees ik al mijn dagboekdelen nog eens door. We've come a long way en ik heb jullie met veel plezier reisgenoot gemaakt. Ik hoop dat jullie genieten van de voorstellingen die we door Nederland en België zullen geven van Jesus Christ Superstar.

Met dit nawoord besluit ik mijn repetitiedagboek voor musicalfan.net. Bedankt voor jullie interesse en enthousiasme de afgelopen weken! Voor reacties is het mailadres ger@musicalfan.net nog tot eind 2005 beschikbaar. Daarna verwijs ik jullie naar mijn internetsite www.gersavelkoul.nl.

Jesus Christ Superstar

Er rest mij nu niets anders te schrijven dan:
'Het is volbracht'.

Marko Koning 12/10/2005

terug naar boven | afdrukken | bewaren als pdf | als favoriet bewaren