De klassieke Antwerpse stadsschouwburg is het feeërieke Eftelingtheater niet, maar toch: nog voor er één noot gespeeld of één regel gezongen is, trekt de indrukwekkende betoverende boom – die rechts vooraan over het podium helt – alle aandacht. De magische boom, die groeit op het graf van Assepoesters gestorven ouders, is een ideetje dat de gebroeders Grimm in hun versie van het sprookje propten. Dat van het glazen schoentje, de reuze pompoen en de Goede Fee komt eigenlijk van een andere sprookspreker, Charles Perrault. Die haalde zijn inspiratie dan weer bij een 17de eeuwse Italiaanse sprookjesverzamelaar Giambattista Basile. Het thema van het verwaarloosde en uitgebuite stiefzusje dat uiteindelijk uitgroeit tot mooie prinses, is zelfs nog ouder. In de Griekse oudheid raakt een zekere Rhodopis – letterlijk: het meisje met de roze wangen – haar sandaal in een rivier kwijt. Eén keer raden wie het op het einde van het verhaal weer aan de voet mag schuiven.

Om maar aan te geven: Assepoesters verhaal spreekt al eeuwen tot de verbeelding. Disney kieperde nog wat meer glittertjes op het sprookje en grifte het als een zeemzoeterig verhaaltje in het collectieve geheugen. Richard Rodgers en Oscar Hammerstein (The Sound of Music) zorgden op hun beurt voor de oermusical, die in 1957 op Broadway in première ging met Julie Andrews in de hoofdrol. Het is precies die versie die nu, vijftig jaar later, opnieuw op de planken gebracht wordt. De muziek heeft een nieuw verflaagje gekregen en de tekst glanst weer onder een nieuw laagje vernis, maar verder is er bitter weinig aan het originele concept veranderd.

Dat is zeker geen kritiek, vorm van bloedarmoede of suggestie van luidheid, maar wel integendeel een compliment. Wat goed is, hoeft niet veranderd te worden. Niet elk sprookje hoeft telkens weer herschreven te worden of voorzien van nieuwe nevenpersonages, subplots of andere invalshoeken, zoals de verdienstelijke versie die Studio 100 enkele jaren geleden bracht met Chris Van Tongelen en Maaike Boerdam in de hoofdrollen. Het volstaat dat de makers het stof van het verleden met een eenvoudig zuchtje hebben weggeblazen. Hun poetsmateriaal is geen grove borstel, maar een simpele stofdoek.

Het resultaat is een soms fonkelende, maar steeds schitterende musical die grappig en modern oogt, maar tegelijk klassieker en robuuster klinkt dan de nieuwerwetse rijmelarijen waar we tegenwoordig vaak mee geconfronteerd worden. Vergeet niet dat de musical een halve eeuw oud is. De muziek van Rodgers en Hammerstein is breder, geschakeerder en rijker dan je van een sprookjesmusical zou verwachten. In vergelijking met bijvoorbeeld The Sound of Music klinkt de muziek allesbehalve gedateerd. Ivo de Wijs (Heerlijk duurt het langst, Pippi Langkous) zorgt voor een spitsvondige vertaling met af en toe sterke, taalkundige vondsten. Dat is in kindermusicalland een verademing.

Het decor hinkt op verschillende ideeën en is daarom af en toe niet erg consistent. Er wordt gebruik gemaakt van rijdende en verschuivende elementen, gigantische doeken, en een half doorlatend scherm met projecties. De losse elementen vormen in het begin van de musical het stadje waar Assepoester – vergezeld van haar stiefmoeder en stiefzussen – beladen met pakjes en cadeautjes rondslentert. Een ander groot decorelement is het huis waar ze wonen, met een centrale plaats voor het keukentje waar Assepoester in haar schommelstoel kan zitten, omringd door de dieren waarmee ze spreekt, dromend van het bal en de prins waar ze verliefd op is. Het koninklijk kasteel – met een trap als eyecatcher – oogt een beetje pover. Af en toe speelt de actie zich af op het voortoneel, zodat achter de schermen de decors verplaatst kunnen worden.

Het hoogtepunt in het verhaal van Assepoester is het moment waarop de pompoen in een rijtuig verandert en door de dieren naar het kasteel van de prins gevlogen wordt. De manier waarop dat hier verbeeld wordt – met projectie op het halfdoorlatende doek – neigt een beetje naar een makkelijkheidsoplossing. De integratie van projectie en live action is degelijk gedaan, maar de ultieme betovering, zoals bijvoorbeeld in de transformatiescène in Beauty and The Beast, blijft uit. Inventiever is dan weer de scène waarin de prins door het land trekt om het schoentje aan alle vrouwelijke voeten te schuiven of de manier waarop acteurs de dieren met een stok tot leven brengen.

Het lijkt een beproefd concept te worden om een Nederlandse productie in Vlaanderen te introduceren aan de hand van een handvol Vlaamse hoofdrollen. In Assepoester kan je die op twee vingers tellen, wat voor Vlaamse musicalsterren misschien op lange termijn voor de nodige wrevel zou kunnen zorgen. Dit keer mogen Ann Van den Broeck en Jan Schepens de scepter overnemen van respectievelijk Do en Jaap Strijker. Vooral Van den Broeck maakt indruk als Assepoester. Niet alleen zingt ze de sterren van de hemel, maar ze heeft ook nog eens de uitstraling en présence van een echte prinses. Jan Schepens is een prima Prins Christiaan. Leuk ook is de aanwezigheid van Koen Crucke als Koning Maximiliaan, een rol die hij ook al in De Efteling op zich nam. De scènes waarin de wanhopige stiefmoeder haar dommige, pronkerige dochters Medusa en Cilly van straat wil krijgen, zijn het sterkst. De hele Nederlandse cast is perfect op elkaar ingespeeld.

Misschien is deze Assepoester versie van Rodgers en Hammerstein nét iets minder toegankelijk voor kinderen dan pakweg de versie van Disney. Sommige scènes duren wat lang, af en toe stokt het tempo van de vertelling, of merk je toch wat krassen op de opgeblonken partituren. In een tijdperk vol te makkelijke prefab musicals is dat eerder lof dan kritiek. Het enthousiaste, uitstekende acteer- en zangwerk zorgen er trouwens op zich wel voor dat de vonken overslaan. Tussen de prins en Assepoester, en tussen hen en het publiek.

'Assepoester, de musical’ is vanaf 20 april te zien, enkel in de Stadsschouwburg Antwerpen.

Hans Dewijngaert 22/04/2008

terug naar boven | afdrukken | bewaren als pdf | als favoriet bewaren