Ieder onderdeel van ‘Les Mis’ draagt bij aan het succes. Het basisverhaal is al sterk maar de vertaalslag naar een musicalversie, de muziek die precies de sfeer van het verhaal weergeeft alsmede de vormgeving zorgen voor het slagen van deze musical. Over deze nieuwe productie is veel goeds te melden, maar kent ook zijn kanttekeningen. Ook al is het alweer 16 jaar geleden dat de musical zijn Nederlandse première beleefde, toch wordt deze versie met de succesversie van destijds vergeleken. De originele productie bracht veel inmiddels bekende musicalsterren voort (Henk Poort, Ernst Daniel Smid, Pia Douwes, Vera Mann, Joke de Kruijf). Kan de huidige cast die van destijds doen vergeten? Nee, dat lukt niet. Het is anders, soms beter, soms wat minder maar al met al een vergelijkbaar goede show.

Foto Jan-Joris Bos

René van Kooten zet een mooie Valjean neer maar in de hoogte moet hij zijn meerdere erkennen in Poort. Als acteur weet hij te overtuigen en zijn stem past precies bij de harde werker die Valjean is. Enige kanttekening is zijn leeftijd. De keuze van van Kooten als Valjean is vreemd, zeker met Suzan Seegers als Cosette naast zijn zij. Het leeftijdsverschil is te klein om geloofwaardig te worden. Nurlaila Karim speelt de rol van Fantine als een wat weerloos meisje maar met haar stem overdondert ze al vanaf nagenoeg haar eerste couplet. Een Fantine waarvan je niet gelooft dat ze zich door welk arbeidersmeisje dan ook aan de kant heeft laten zetten. Jammer, want daarmee is ook het kippenveleffect weg dat haar song door zijn opbouw kan opleveren. Wim van den Driessche is een prachtige verschijning als Javert. Hij lijkt in niets op Ernst Daniel Smid (eerder op Peter de Smet die deze rol destijds ook veelvuldig heeft gespeeld en door menigeen werd geprezen). Qua postuur is hij niet zo indrukwekkend als Smid destijds maar dat maakt van den Driessche met zijn spel meer dan goed. Vind hij zichzelf meer een acteur dan een zanger, dat is aan zijn solo niet te horen die duidelijk indruk maakte op de zaal!

Foto Jan-Joris Bos

Carlo Boszhard als monsieur Thenardier verdient een pluim dat hij zich zo ondergeschikt maakt aan het stuk. Geen Carlo Boszhard show hier maar monsieur Thenardier. In zijn zang overtuigt hij niet altijd. Hij heeft de keuze gemaakt om niet steeds de melodielijn te zingen. Op een parlando-achtige wijze maakt hij dan zinnen af of schreeuwt ze uit. Dat is een acteur zijn goed recht en kan een scene speelser maken. Nu gebeurt het wat te vaak waardoor je je afvraagt of hij het wel kan zingen. En dat hij dat best kan, was te horen in “Beauty and the Beast”. De verstaanbaarheid was nog niet te allen tijde optimaal waardoor sommige grappen verloren gingen. Maar dat komt met de tijd wel goed. Marjolein Algera speelt een heerlijke mevrouw Thenardier, alhoewel ze af en toe wel wat vinniger zou mogen zijn. Zeker bij haar opkomst die nu nogal rustig was maar niet onderkoeld genoeg om cynisch te zijn. Op de komische momenten stond ze zeker haar mannetje. De Thenardiers zijn als duo erg leuk en al goed op elkaar ingespeeld. Ze kunnen het koppel Paul de Leeuw/ Simone Kleinsma niet doen vergeten maar doen zeker niet voor hen onder.

Foto Jan-Joris Bos

Celine Purcell is een talent en heeft niet voor niets al tweemaal een Musical Award gewonnen. Ze is een mooie Eponine die uit haar rol haalt wat erin zit. Freek Bartels maakt zijn debuut in ‘Les Miserables’. Hij speelt de rol van Enjolras niet, hij is het gewoon! Alles klopt bij zijn vertolking maar wat vooral opvalt, is zijn stem. Daar gaan we nog veel van horen, en terecht! Suzan Seegers en Jamai Loman spelen het liefdeskoppel Cosette en Marius. Eerder vertelde Seegers dat ze wil proberen niet enkel een lief meisje neer te zetten maar iemand die ook haar verleden heeft. Dat lukt haar volledig. Loman speelt en zingt Marius met verve. Producent Cameron Mackintosh zat in de zaal en de kans is groot dat Loman n.a.v. deze voorstelling alsnog de oversteek naar het Londense West End kan gaan maken na deze serie in het Nieuwe Luxor.

Wie het boek kent, weet dat niet alle personages uit het boek in de musical voorkomen. Daarvoor is het boek te uitgebreid. Maar datgene wat is overgebleven geeft de essentie weer van waar het boek over gaat. Zonder daarbij gekunsteld aan te doen.

Foto Jan-Joris Bos

Het decor is ten opzichte van de vorige versie wat uitgebreid. Nu zijn ook voor de toneelopening decorstukken geplaatst in de vorm van rioolbuizen. Het heeft echter geen meerwaarde. Meer is niet altijd beter (zoals we bij ‘Joe, de musical’ al leerden). Verder is het decor in nuance misschien wat anders maar de sfeer van het origineel is dezelfde. Vaak simpel ogende zetstukken geven aan waar we ons bevinden. Een hek zonder klimop geeft aan dat we bij de fabriekspoort staan, een hek met klimop duidt de tuin van Jean Valjean aan, een gedekte tafel verandert het toneel in een receptieruimte. Ook het licht doet meer dan het podium verlichten. Enkele projecties van putdeksels op het toneel geven de tocht van Valjean door de riolen van Parijs weer. Een simpele brug met een cirkel van licht die steeds kleiner wordt is een prachtige verbeelding van de zelfmoord van Javert. Over werkelijk ieder detail is nagedacht. En met effect! Prachtig moment blijft het vormen van de barricades. Technisch liep het allemaal op rolletjes (afgezien van het werklicht op de zaalbruggen dat voor de pauze plots aanging) De verstaanbaarheid was doorgaans erg goed. Het is niet duidelijk waarom dit af en toe niet zo was, maar mogelijk wordt daar nog eens kritisch naar geluisterd.

Vanwege de invloed van de vakbonden in Amerika werd de vernieuwde Broadway versie daar ingekort zodat de show voor 23 uur afgelopen zou zijn. Deze versie wordt nu in Nederland ten tonele gevoerd. De nieuwe (Broadway-)arrangementen zijn meer van deze tijd. Hoewel het tempo tijdens deze voorstelling wel erg snel was. Op sommige momenten is dat prettig maar soms gaat het ten koste van de verstaanbaarheid en zeker ook ten koste van de emotie. Er zijn wat tekstwijzigingen te bespeuren. Enerzijds noodgedwongen omdat de muziek is ingekort. Anderzijds om de vertaling wat meer van deze tijd te laten zijn. En die vertaling klinkt goed. Nergens rijmelarijen maar een gedegen vertaling. Jammer is het inkorten van de solo van Gavroche. Toegegeven, het lied voegde niets toe aan het verhaal, maar legde wel even wat meer nadruk op de brutale jongen. Daardoor leefde je meer met hem mee en leek het erger dat hij, in zijn dappere poging om aan munitie te komen, sneuvelde.

Foto Jan-Joris Bos

Menigeen liet zich kritisch uit toen bekend werd dat ‘Les Miserables’ weer zou worden opgevoerd. Moest er al zo snel worden terug gegrepen naar deze succesmusical? Ja, het is terecht dat juist deze musical weer is afgestoft! Daar is het na 16 jaar tijd voor en hopelijk over 16 jaar weer. Deze nieuwe productie doet niet voor de vorige onder en verdient het om uitverkocht te zijn. Kaartjes voor musicals zijn duur maar bij deze voorstelling hun geld zeker waard!

Pieter Heessels  /  Foto's: Rozewitha Somers 22/04/2008

terug naar boven | afdrukken | bewaren als pdf | als favoriet bewaren